———–

Tại cửa khẩu Móng Cái tỉnh Quảng Ninh: 1800 xe vận tải hạng nặng chở hàng hóa VN bị ngăn trở không thể vào thị trường Tàu

Ngô Mai Phong

Khoảng 1800 thùng hàng container tạm nhập tái xuất (TNTX) qua Trung Quốc bị ách lại tại cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh) suốt từ trung tuần tháng 5 tới nay. Trong số đó, non nửa là hàng đông lạnh và không ít hàng nông sản.

Liên tiếp “ăn đòn”

Mỗi ngày, cứ một Container hàng đông lạnh, chủ hàng phải “nướng” đứt hai triệu đồng cho phí lưu kho và tiền điện bảo quản. Ông Đinh Việt Dũng – phó chi cục Hải Quan cửa khẩu Móng Cái cho biết: “từ 30.06 đến 04.07 phái Trung Quốc cho thông quan nên giải tỏa được 132 “công” nhưng lượng hàng dồn từ trong ra thêm gần 100 xe nhưng sau 5 ngày khai thông, cửa khẩu mậu dịch lại đột ngột khép hẳn, coi như tình trạng ứ động vẫn y nguyên”.

Hàng tồn đọng ở đây chính yếu là hàng TNTX, bao gồm: Hàng thực phẩm đông lạnh, rượu, thuốc lá, nhựa phế liệu, xăm lốp, đồ điện tử cũ…Gành chịu mọi thiệt thòi này không phải là ai khác ngoài các doanh nhân. Họ lâm vào tình trạng “trở đi mắc núi, trở lại mắc sông”, Bởi đưa được chuyến hàng từ cảng Hải Phòng hoặc từ các kho ngoại quan từ phía trong ra tới các cửa khẩu Quảng Ninh là cả một hành trình không hề dễ dàng.

1800 Container hàng TNTX bị ách tắc kéo dài hiện nay là hệ quả tất yếu của một quá trình làm ăn mà không hiểu được người cũng như không chịu học những bài học từ chính kẻ liên tiếp “vặt lông” ta

Một số cửa khẩu nhỏ như Hoành Mô, Bắc Phong Sinh cũng ở trong tình trạng tương tự. Ông Hoàng Tú Hoàn, trưởng chi cục hải quan Bình Liêu cho hay: “Tổng số hàng ách tắc tại Hoành Mô trong hai tháng vừa qua khoảng 200 Container. Nhưng sân bãi ở đây chỉ có sức chứa tối đa 30 xe. Vì vậy, để bảo quản được hàng, các doanh nghiệp đành đổ về cửa khẩu Móng Cái, một số quay trở lại hệ thống kho ngoại quan Hải Phòng”

Trong khi đó hàng nhập khẩu vào Việt Nam các cửa khẩu Quảng Ninh vẫn bình thường , không hề gặp bất kỳ rào cản nào ngoài Luật Thuế hải quan. Không dễ gì giải thích được, rằng tại sao phía đối tác bên kia luôn “sớm nắng, chiều mưa”, ngoắt nghéo với vô số lý do, không sao lường được. Chỉ biết rằng, rất nhiều nhà buôn Việt Nam liên tiếp bị “ăn đòn”, khóc không ra nước mắt như vụ Cao su bị ép giá tại khẩu Móng Cái nhiều năm trước đây và gần nhất là vụ dưa hấu phải đổ tháo tại Lạng Sơn hồi đầu năm.

Trên thương trường, chuyện “ăn đòn”, thậm chí trắng tay là sự thường tình, nhưng chẳng lẽ các nạn nhân cứ chịu phận của con cừu mãi?

Không hiểu hết đối tác

Buôn bán với một nước láng giềng từng làm nên “con đường tơ lụa” cách đây hàng nghìn năm đừng xem là giản đơn. Doanh nhân Tàu tung tiền mua than tiểu ngạch của Quảng Ninh nhưng đào hố chôn xuống dự trữ cho lâu dài; doanh nhân Tàu mua cá sùng mẹ ở Vân Đồn để rồi cho sinh sản công nghiệp và chỉ trong một thời gian ngắn, sản phẩm này bất ngờ quay trở lại chiếm lĩnh thị trường nơi mà nó ra đi với giá rẻ mạt; doanh nhân Tàu hô “thượng vàng hạ cám” thứ gì Việt Nam đưa sang cũng mua hết. Nhưng chỉ sau một vài cú “thả mồi”, các thương gia Việt Nam thi nhau vác hàng “xông ra” bao nhiêu, thua lỗ bấy nhiêu… Có vô số các bài học về cách tính toán “căn cơ”, thâm hậu của ông bạn thương gia láng giềng bên kia hàng rào thuế quan chẳng dễ gì biết trước. Nhưng có một điều tất cả đều nhìn thấy, đó là hệ thống quản lý biên mậu của đối tác được thiết lập và điều hành cực kỳ chặt chẽ. Một mệnh lệnh ban ra về giá cả lập tức muôn người như một. Hôm nay nhập gì, xuất gì, nhất nhất các thương gia đều một tiếng nói như nhau.

Hàng hóa Tàu, đủ loại thượng vàng hạ cám, ào ạt xâm nhập Việt Nam bằng mọi phương tiện qua các cửa khẩu Lảo Cai, Lạng Sơn và Quảng Ninh…

Tổng cục Thống kê vừa công bố mức nhập siêu hai quý đầu năm đạt 6,7 tỉ USD (bằng 20,9% tổng kim ngạch xuất khẩu) khiến thâm hụt cán cân thương mại lại trở thành bài toán khó giải khi đồng nhân dân tệ tăng giá (VN lại đang nhập siêu lớn từ Tàu).

Các chính sách của họ cũng như vậy, đã không khuyến khích thì trước sau như một, ai bước qua, lập tức sẽ chịu sự trừng phạt nghiệt ngã của luật pháp. Còn doanh nhân Việt Nam? hiệp hội, nghiệp đoàn có cũng như không; hệ thống quản lý biên mậu là một bộ máy “ngồi chơi, xơi nước”, chiến lược tổ chức kinh doanh không, chính sách điều phối chung cũng không. Các doanh nghiệp mạnh ai nấy làm, sẵn sàng phá giá, bỏ bạn miễn là mình có lợi. Hậu quả của tình trạng bị động thường xuyên, thường xuyên thất bại cũng chính là vì thị trường phía Việt Nam không được tổ chức một cách hiệu lực; không có thông tin hữu ích; không hiểu hết đối tác nên luôn luôn bị rơi vào thế bị người ta điều khiển./.